শৈশৱৰে পৰা আমাৰ পিতৃ-মাতৃ আৰু জ্যেষ্ঠসকলে আমাক আমাৰ খাদ্যাভ্যাসৰ যত্ন ল’বলৈ, স্বাস্থ্যবিধি পালন কৰিবলৈ, অচিনাকি লোকৰ প্ৰতি সতৰ্ক হ’বলৈ, ফলপ্ৰসূভাৱে যোগাযোগ কৰিবলৈ আদি নিৰ্দেশনা আৰু পৰামৰ্শ দি আহিছে যাতে আমি আত্মবিশ্বাসী, শক্তিশালী আৰু ইতিবাচক ব্যক্তি হিচাপে গঢ়ি উঠোঁ আৰু প্ৰকৃত জগতৰ প্ৰতিযোগিতা আৰু জটিলতাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিব পাৰোঁ। ইণ্টাৰনেটৰ

চিত্ৰ ৭.১: চাইবাৰ জগত

ডিজিটেল ফুটপ্ৰিণ্ট হৈছে কোনো নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ অনলাইন কাৰ্যকলাপৰ ফলত ইণ্টাৰনেটত থকা তথ্য, যিটো ইয়াৰ মচনৰ পিছতো থাকে।

আগমণৰ সৈতে আমি সকলোৱে এটা চাইবাৰ জগতৰ অংশ হৈ পৰিছোঁ য’ত আমি সম্পদ বিনিময় কৰোঁ আৰু আহৰণ কৰোঁ, বহুতো লোকৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰোঁ আৰু আন্তঃক্ৰিয়া কৰোঁ। প্ৰকৃত জগতৰ দৰেই এই চাইবাৰ জগততো কাম কৰোঁতে আমি সতৰ্ক আৰু সজাগ হ’ব লাগিব।

ইমেইলৰ দ্বাৰা তথ্য আৰু বাৰ্তা প্ৰেৰণ আৰু গ্ৰহণ কৰা হয় কিন্তু ইমেইল ব্যৱহাৰ কৰোঁতে সাৱধান হ’ব লাগিব কাৰণ বহু সময়ত আপুনি অচিনাকি উৎসৰ পৰা অহা ইমেইল পাব পাৰে য’ত কোৱা হৈছে যে আপুনি এজন ভাগ্যবান বিজয়ী বা আপোনাৰ ব্যক্তিগত তথ্য প্ৰদান কৰিবলৈ কৈছে। এই মেইলবোৰে আপোনাক মেইলৰ বিষয়বস্তুত লিখা নিৰ্দেশনা অনুসৰণ কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। এনে ইমেইলবোৰক স্পেম মেইল বোলা হয় আৰু ইয়াক অপকাৰী উদ্দেশ্যৰে প্ৰেৰণ কৰা হয় যাতে আপুনি সমস্যাত পৰে।

চাওঁ আহক কিছুমান স্পেম মেইলৰ উদাহৰণ।

চিত্ৰ ৭.২ : নমুনা ইমেইল-১

ওপৰত দিয়া চিত্ৰ ৭.২ ত, আপুনি কিছুমান সাধাৰণ সংকেত পাব পাৰে যিবোৰ সাধাৰণতে এটা স্পেম ইমেইলত পোৱা যায়।

ধৰি লওক আপোনাৰ ইনবক্সত আন এটা ইমেইল আছে য’ত আপোনাক এটা জনপ্ৰিয় খেল বিনামূলীয়াকৈ ডাউনল’ড কৰিবলৈ কোৱা হৈছে যিটো অন্যথা ₹৩,৫০০/- মূল্যৰ, যেনেকৈ চিত্ৰ ৭.৩ ত দেখুওৱা হৈছে।

চিত্ৰ ৭.৩: নমুনা ইমেইল-২

কাৰ্যকলাপ ১

ওপৰত দিয়া চিত্ৰ ৭.৩ ত, তলত দিয়া তালিকাৰ পৰা বিকল্পটো বাছি উলিওৱা। তলৰ কোনটোৱে প্ৰমাণ কৰে যে ই এটা ভুৱা ইমেইল?

• অফাৰটো কেৱল আগন্তুক ৪৮ ঘণ্টাৰ বাবে বৈধ।
• ‘প্ৰেৰক’ বাকচত ইমেইল আইডিৰ ‘FIFA’ৰ ভুল বানান।
• মেইলত উল্লেখ কৰা খেলটোৰ মূল্য সঠিক নহয়।

ধৰি লওক আপোনাৰ ইনবক্সত আন এটা ইমেইল আছে য’ত প্ৰমাণীকৰণৰ উদ্দেশ্যে আপোনাৰ একাউণ্টৰ বিৱৰণ প্ৰদান কৰিবলৈ লিংক আছে। যদি আপুনি এনে লিংকত ক্লিক কৰে বা কোনো এটাচমেণ্ট ডাউনল’ড কৰে, তেন্তে সেইবোৰে আপোনাক এটা ফিচিং ৱেবছাইটলৈ লৈ যাব পাৰে বা আপোনাৰ ডিভাইচত ক্ষতিকাৰক মেলৱেৰ (অপকাৰী ছফ্টৱেৰ) ইনষ্টল কৰিব পাৰে, যেনেকৈ চিত্ৰ ৭.৪ ত দেখুওৱা হৈছে।

চিত্ৰ ৭.৪: নমুনা ইমেইল-৩

কাৰ্যকলাপ ২

সেই URL(বোৰ) চিনাক্ত কৰা যিবোৰে ভুৱা ৱেবছাইটৰ সূচক?

$\text{http://www.uiidai.gov.in/}$

$\text{http://www.incometakindiaefilling.gov.in/}$

$\text{https://onlinesbi.com}$

ফিচিং হৈছে অপকাৰী কাৰণত, ইমেইলত এটা বিশ্বাসযোগ্য উৎসৰ ছদ্মবেশ ধৰি ব্যৱহাৰকাৰীনাম, পাছৱৰ্ড আৰু ক্ৰেডিট কাৰ্ডৰ বিৱৰণ আদি সংবেদনশীল তথ্য আহৰণ কৰাৰ এক প্ৰচেষ্টা।

ওপৰৰ দৃশ্যপটবোৰ ভ্ৰাম্যমাণ ইমেইলৰ উদাহৰণ। ইমেইলত দিয়া যিকোনো নিৰ্দেশনাৰ সৈতে আগবাঢ়াৰ আগতে আপুনি সতৰ্ক হ’ব লাগিব।

ইমেইল প্ৰৱঞ্চনাৰ পৰা সুৰক্ষা

• অচিনাকি প্ৰেৰকৰ পৰা অহা ইমেইললৈ উত্তৰ নিদিবা যদিও ই এটা আচল ইমেইল যেন লাগে।
• নাম, জন্ম তাৰিখ, স্কুলৰ নাম, ঠিকনা, পিতৃ-মাতৃৰ নাম বা অন্য যিকোনো তথ্যৰ দৰে ব্যক্তিগত তথ্য প্ৰদান নকৰিবা।
• লাভজনক অফাৰ/ডিসকাউণ্টৰ ফাঁদত নপৰিবা কাৰণ সেইবোৰ অচিনাকি উৎসৰ পৰা আহিব পাৰে আৰু ই নিৰ্ভৰযোগ্য নহ’ব পাৰে। সেই মেইলবোৰ উপেক্ষা কৰা/বিলোপ কৰা।
• অচিনাকি প্ৰেৰকৰ পৰা অহা এটাচমেণ্ট নমেলা বা লিংকত ক্লিক নকৰিবা, কাৰণ সেইবোৰত অপকাৰী ফাইল থাকিব পাৰে যিয়ে আপোনাৰ ডিভাইচক প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। কেৱল আপুনি বিশ্বাস কৰা ৱেবছাইটৰ লিংক আৰু ডাউনল’ডতহে ক্লিক কৰিবা।
• ফিচিং ৱেবছাইটৰ প্ৰতি সতৰ্ক হ’বা-ৱেবছাইটটো সুৰক্ষিত নে নাই নিশ্চিত কৰিবলৈ URL পৰীক্ষা কৰিবা।
• স্পেম বা সন্দেহজনক ইমেইল আনলৈ ফৰৱাৰ্ড নকৰিবা।
• অতিৰিক্ত ফৰৱাৰ্ড প্ৰেৰণ নকৰিবা কাৰণ ই গ্ৰহীতাৰ বাবে বিৰক্তিকৰ হ’ব পাৰে।

আপুনি শিকিলে যে তথ্য বিনিময় কৰিবলৈ ইমেইল কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে আৰু ইমেইল ব্যৱহাৰ কৰোঁতে কি নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব লাগে। ইমেইলৰ জৰিয়তে আপুনি লোকলৈ মাত্ৰ তেতিয়াহে যোগাযোগ কৰিব পাৰে যদি আপোনাৰ তেওঁলোকৰ ইমেইল আইডি থাকে।

কাৰ্যকলাপ ৩

আপুনি আপোনাৰ অনুষ্ঠানটো বৃহত্তৰ দৰ্শকৰ সৈতে ভাগ বতৰা কৰাৰ উপায় চিন্তা কৰিব পাৰেনে?

ইণ্টাৰনেটে আমাক তথ্য বিনিময় আৰ ভাগ বতৰা কৰিবলৈ, বিশ্বজুৰি অনলাইনত লোকৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিবলৈ আৰু ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটৰ জৰিয়তে আমাৰ নিজৰ নেটৱৰ্ক সৃষ্টি কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে।

ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটত একাউণ্ট এখন সৃষ্টি কৰিবলৈ আপুনি ইউজাৰনেম হিচাপে আপোনাৰ ইমেইল আইডি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব।

কাৰ্যকলাপ ৪

যিকোনো তিনিটা ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটৰ নাম সন্ধান কৰি লিখা

$\begin{array}{l}1. \\ 2. \\ 3. \\ \end {array} \begin{array}{c} \\ \hline \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \\ \hline \\ \hline \end{array}$

যদিও ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং বৰ আকৰ্ষণীয় কাৰণ ই আপোনাক বিশ্বজুৰি লোকৰ সৈতে সংযুক্ত হোৱাৰ সুযোগ দিয়ে, ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ব্যৱহাৰ কৰোঁতে আপুনি সকলো নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি সাৱধানতা পালন কৰাটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব কাৰণ ইয়াত কোনো ব্যক্তিক বিচাৰ কৰা আৰু চিনাক্ত কৰা অতি কঠিন। আমি তেওঁলোকক কেৱল তেওঁলোকে প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ বাছি লোৱা পৰিচয়ৰ দ্বাৰাহে জানো।

ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটত একাউণ্ট সৃষ্টি কৰোঁতে, আপুনি তলৰবোৰৰ যত্ন ল’ব লাগিব:

• আপোনাৰ বয়স, ঠিকনা, যোগাযোগৰ বিৱৰণ, স্কুলৰ নাম আদিৰ দৰে আপোনাৰ ব্যক্তিগত তথ্য বেছিকৈ প্ৰকাশ কৰাটো এৰাই চলিবা, কাৰণ ইয়ে পৰিচয় চুৰিৰ দিশে লৈ যাব পাৰে
• ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটবোৰত আপোনাৰ গোপনীয়তা ছেটিংছবোৰ অতি সাৱধানে কৰিবা

ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইট হৈছে বিশ্বজুৰি লোকৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন আৰু নেটৱৰ্ক কৰিবলৈ এক অনলাইন প্লেটফৰ্ম। এনে প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে বাৰ্তা প্ৰেৰণ আৰু বিনিময় কৰিব পাৰি আৰু ফটো, ভিডিঅ’ আদি ভাগ বতৰা কৰিব পাৰি।

আপোনাৰ গোপনীয়তা ছেটিংছ পৰীক্ষা কৰক নিশ্চিত হওক যে কি তথ্য ৰাজহুৱাভাৱে ভাগ বতৰা কৰা হৈছে তাক আপুনি জানে।

ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিংত থকা যিকোনো ব্যক্তিয়ে তলৰবোৰৰ যত্ন ল’ব লাগিব:

• আপোনাৰ পিতৃ-মাতৃ বা অভিভাৱকৰ বাহিৰে আন কাৰো সৈতে আপোনাৰ পাছৱৰ্ড কেতিয়াও প্ৰকাশ নকৰিবা
• আপোনাৰ পাছৱৰ্ড সঘনাই সলনি কৰিবা
• কেৱল আপোনাৰ চিনাকি লোকৰ সৈতেহে যোগাযোগ আৰু সহযোগিতা কৰিবা
• আনৰ অনুভূতি আঘাত কৰা যিকোনো কথা পোষ্ট নকৰিবা
• ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটত ফটো, ভিডিঅ’ আৰু অন্য যিকোনো সংবেদনশীল তথ্য পোষ্ট কৰোঁতে সদায় সাৱধান হ’বা কাৰণ সেইবোৰে ডিজিটেল ফুটপ্ৰিণ্ট এৰি যায় যিবোৰ চিৰদিনলৈ অনলাইনত থাকে
• ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটত আপোনাৰ বন্ধুৰ তথ্য পোষ্ট নকৰিবা, যিয়ে সম্ভৱতঃ তেওঁলোকক বিপদত পেলাব পাৰে। গোটৰ ফটো, স্কুলৰ নাম, অৱস্থান, বয়স আদি পোষ্ট নকৰি আপোনাৰ বন্ধুৰ গোপনীয়তা ৰক্ষা কৰিবা
• ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটত আপোনাৰ পৰিকল্পনা আৰু কাৰ্যকলাপ পোষ্ট কৰাটো এৰাই চলিবা
• যিকোনো ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটত আপোনাৰ বাবে ভুৱা প্ৰ’ফাইল সৃষ্টি নকৰিবা
• যদি আপুনি সন্দেহ কৰে যে আপোনাৰ ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং একাউণ্টৰ বিৱৰণ চুৰি হৈছে বা হেৰাইছে, তেন্তে নেটৱৰ্কিং ছাইটৰ সমৰ্থন দলটোক তৎক্ষণাত জাননী দিবা
• বিশ্বাসযোগ্য উৎসৰ পৰা প্ৰমাণীকৰণ নকৰাকৈ ছ’চিয়েল মিডিয়াত আপুনি পঢ়া যিকোনো কথা ফৰৱাৰ্ড নকৰিবা
• ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটৰ জৰিয়তে লিংক আৰু এটাচমেণ্ট খোলাটো সদায় এৰাই চলিবা
• লগিন কৰাৰ পিছত কেতিয়াও আপোনাৰ একাউণ্ট অৱহেলা কৰি নেৰিবা আৰু আপুনি ব্যৱহাৰ নকৰোঁতে তৎক্ষণাত লগ আউট কৰিবা।

আপুনি ভাগ বতৰা কৰা ফটোবোৰ আৰু সম্পদবোৰে আপোনাক ইতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া আৰু মন্তব্য দিব পাৰে। কিন্তু, কেতিয়াবা আপুনি চাইবাৰ বুলিংৰ উদাহৰণৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে। চাইবাৰ বুলিংত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে:

• আপোনাৰ পোষ্ট বা আপোনাৰ বিষয়ে পোষ্টত বেয়া মন্তব্য।
• কাৰোবাই আপোনাৰ নামত ভুৱা প্ৰ’ফাইল এখন সৃষ্টি কৰি আপোনাক অপদস্থ কৰাৰ চেষ্টা কৰা।
• অনলাইনত বা ম’বাইল ফোনত ভাবুকিপূৰ্ণ বা অপমানজনক বাৰ্তা।
• অনলাইন গোট আৰু ফ’ৰামৰ পৰা বাদ পৰা।
• আপোনাৰ অনুমতি নোহোৱাকৈ লাজলগা ফটো অনলাইনত দিয়া।
• ছাইটত আপোনাৰ বিষয়ে গুজব আৰু মিছা কথা।
• আপোনাৰ একাউণ্টৰ পাছৱৰ্ড চুৰি কৰি আপোনাৰ একাউণ্টৰ পৰা অনাবশ্যকীয়/অনুপযুক্ত বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰা।
• আপত্তিকৰ চেট।
• আপোনাক অপদস্থ কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে সৃষ্টি কৰা ভুৱা অনলাইন প্ৰ’ফাইল।

পৰিচয় চুৰি হৈছে আন এজন ব্যক্তিৰ নামত ক্ৰেডিট আৰু সুবিধা আহৰণ কৰিবলৈ বা কেতিয়াবা সেই ব্যক্তিক অপদস্থ কৰিবলৈও ইচ্ছাকৃতভাৱে আনৰ পৰিচয় ব্যৱহাৰ কৰা। ই আটাইতকৈ সাধাৰণ চাইবাৰ অপৰাধসমূহৰ ভিতৰত এটা। ই ব্যক্তি এজনৰ সুনামৰ বাবে এক গুৰুতৰ ভাবুকি সৃষ্টি কৰে, প্ৰকৃত জগতৰ দৰে নহয় চাইবাৰ জগতৰ পৰিসৰ বহুত ডাঙৰ, গতিকে এনে যিকোনো ঘটনা প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ আমি তলৰ প্ৰতি সাৱধানতা অৱলম্বন কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়:

• কেতিয়াও পাছৱৰ্ড কাৰো সৈতে ভাগ বতৰা নকৰিবা
• শক্তিশালী পাছৱৰ্ড ৰাখিবা
• আপোনাৰ ব্যক্তিগত তথ্য প্ৰকাশ নকৰিবা

যদি আপুনি চাইবাৰ বুলিংৰ বলি হয়, তেন্তে তলৰবোৰ কৰক:

• প্ৰতিক্ৰিয়া নকৰিবা

যদি কোনোৱে আপোনাক চাইবাৰ বুলিং কৰে, তেন্তে প্ৰতিক্ৰিয়া নকৰিবা বা একেটা কাম কৰি প্ৰতিহিংসা নল’ব। চাইবাৰ বুলিংলৈ প্ৰতিক্ৰিয়া বা প্ৰতিহিংসা ল’লে পৰিস্থিতি বেয়া হ’ব পাৰে বা আপুনি সমস্যাত পৰিব পাৰে।

চাইবাৰ বুলিংত কাৰোবাৰ বিষয়ে নেতিবাচক, ক্ষতিকাৰক, মিছা বা নিষ্ঠুৰ তথ্য আৰু বিষয়বস্তু প্ৰেৰণ, পোষ্ট বা ভাগ বতৰা কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত। ই এক গুৰুতৰ অপৰাধ যিটো চাইবাৰ আইনৰ অধীনত দণ্ডনীয়।

চিত্ৰ ৭.৫: ব্লক কৰক

• স্ক্ৰীনশ্বট

আপুনি ভাবা যিকোনো কথা যিটো চাইবাৰ বুলিং হ’ব পাৰে তাৰ এটা স্ক্ৰীনশ্বট ল’ব আৰু ইয়াৰ এটা ৰেকৰ্ড ৰাখিব।

• ব্লক আৰু ৰিপৰ্ট কৰক

বেছিভাগ অনলাইন প্লেটফৰ্মত এই বৈশিষ্ট্য থাকে, যদি কোনোৱে আপোনাক অসুবিধা দিয়ে, তেন্তে নিশ্চিত কৰক যে আপুনি অপৰাধীক ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মলৈ ব্লক আৰু ৰিপৰ্ট কৰিছে।

• ইয়াৰ বিষয়ে কথা পাতক

চাইবাৰ বুলিংয়ে আপোনাক বহুতো ধৰণেৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। আপুনি যে অকলে আছেনে তেনে নাভাবিব। আপোনাৰ পিতৃ-মাতৃ আৰু শিক্ষকসকলক কি হৈ আছে তাক জাননী দিয়ক। কেতিয়াও ইয়াক আপোনাৰ মাজতে ৰাখি নিদিব।

চিত্ৰ ৭.৬: ইয়াৰ বিষয়ে কথা পাতক

• গোপনীয় হ’ব

আপোনাৰ ছ’চিয়েল মিডিয়া গোপনীয়তা ছেটিংছ উচ্চ স্তৰত ৰাখিব আৰু যিজনক আপুনি অফলাইনত নাজানে তেনে কাৰো সৈতে সংযোগ নকৰিব। আপুনি ৰাস্তাত অচিনাকি লোকৰ সৈতে কথা নাপাতিব, তেন্তে অনলাইনত কিয় কৰিব?

• সচেতন হ’ব

চাইবাৰ জগতৰ সকলো প্ৰতিৰোধমূলক আৰু সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থাৰ সৈতে আপডেটেড হৈ থাকিব।

অনুশীলনী

১. খালী ঠাই পূৰণ কৰা

ক. ______ য়ে প্ৰায়ে ব্যৱহাৰকাৰীক এটা ভুৱা ৱেবছাইটলৈ লৈ যায় যাৰ চেহেৰা আৰু অনুভূতি প্ৰকৃত ৱেবছাইটৰ সৈতে প্ৰায় একে।

খ. অনাকাংক্ষিত বা অবৈধ ইমেইল বাৰ্তাসমূহক প্ৰায়ে ______ বুলি জনা যায়।

গ. চাইবাৰ আক্ৰমণৰ পৰা হাৰ্ডৱেৰ, ছফ্টৱেৰ আৰু ডাটা অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইণ্টাৰনেট সংযুক্ত প্ৰণালীসমূহৰ সুৰক্ষাক ______ বুলি কোৱা হয়।

ঘ. এটা ______ হৈছে অপকাৰী ছফ্টৱেৰ প্ৰগ্ৰামৰ এক ৰূপ যিয়ে প্ৰণালী বা ডাটাক নষ্ট বা ধ্বংস কৰিব পাৰে।

২. মিলোৱা

৩. চিনাক্ত কৰা তলৰ উক্তিবোৰ সত্য নে অসত্য

ক. হেকিং এটা চাইবাৰ অপৰাধ।

খ. ফিচিং এক প্ৰকাৰৰ আক্ৰমণ যিয়ে আপোনাৰ পাছৱৰ্ড বা ক্ৰেডিট কাৰ্ড নম্বৰ চুৰি কৰিব পাৰে।

গ. ছ’চিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইটবোৰ পাছৱৰ্ড আৰু অন্যান্য গোপন তথ্য ভাগ বতৰা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ঘ. যেতিয়া আপুনি আপোনাৰ কম্পিউটাৰত ক্ষতিকাৰক বাৰ্তা গ্ৰহণ কৰি আছে, তেতিয়া আপুনি সেইবোৰ ব্লক বা বিলোপ কৰিব পাৰে।

📖 পৰৱৰ্তী পদক্ষেপসমূহ

১. অনুশীলনী প্ৰশ্ন: অনুশীলনী পৰীক্ষাৰ সৈতে আপোনাৰ বুজাবুজি পৰীক্ষা কৰক ২. অধ্যয়ন সামগ্ৰী: ব্যাপক অধ্যয়ন সম্পদ অন্বেষণ কৰক ৩. পূৰ্বৰ প্ৰশ্নপত্ৰ: পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্নপত্ৰ পৰ্যালোচনা কৰক ৪. দৈনিক কুইজ: আজিৰ কুইজ লওক