શહેર એ ગામની કર્મચારીઓને વધુ મોટું અને વધુ વ્યાપક છે. શહેરમાં ભીડવાળા બજારો, ઘણી બસો અને કારો, પાણી અને વીજળીની સુવિધાઓ, ટ્રાફિક નિયંત્રણ અને હોસપિટલો હોય છે. તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ બધું કોણ ચલાવે છે? તમે જાણો છો કે નક્કીનારી કેવી રીતે કરવામાં આવે છે? યોજના કેવી રીતે બનાવવામાં આવે છે? બધું કામ કરતા લોકો કોણ છે? આ પ્રકરણને વાંચો અને કેટલાક જવાબો મળો.

<img src=“https://temp-public-img-folder.s3.amazonaws.com/sathee.prutor.images/sathee_image/https___cdn_mathpix_com_cropped_2024_04_30_205f1fdbcb8e797eef1ag-68_jpg_height_796_width_1659_top_left_y_809_top_left_x_211.jpg"" height=“300px”>

એક મરાઠી રવિવારના સવારે માલા અને તેના મિત્રો શંકર, જેહાંગીર અને રેહાના વચ્ચે વિજળીની સુવિધાઓમાં ક્રિકેટ રમતા હતા.

$\quad$ શંકરે એક સારો ઓવર બોલ્લો હતો અને જો તેણે રેહાનાને બહાર નકરી નાખવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, પણ તે હજુ પણ બેટિંગ કરી રહી હતી. હતાશિત થયેલો તે એક સ્કાર્ટ બોલ બોલ્લો અને આશા કર્યો કે તે તેને સરળ કેચ માટે કાઢશે. તેના બદલે, રેહાનાએ બોલ તેની કદરથી જ મોટી અને ઊંચી કરી કે જેને વિજળીની સુવિધાઓ તોડી ગઈ. રેહાનાએ રંગીન કહ્યું, “ઓહ ના, જુઓ કે હું કંઈ કર્યું છું!” શંકરે કહ્યું, “હા! અમે નહીં એનું નિયમ બનાવ્યું કે જો તમે વિજળીની સુવિધાઓ તોડી દો તો તમે સ્વતંત્ર બની જાઓ.” પણ માલા, જેહાંગીર અને રેહાના આ જ વખતે કેટલીક વસ્તુઓ કરવામાં વધુ ચિંતિત હતી અને તેણે શંકરને કહ્યું કે તે વિજળીની સુવિધાઓની વાત બંધ કરી દો.

$\quad$ છેલ્લા સપ્તાહે તેમને નિર્મલા માઉસીની જાળ તોડી હતી અને તેમણે તેને બદલવા માટે તેમની પોકેટ માલ ખર્ચ કર્યો હતો. તેમને ફરી એનું પોતાનું પોકેટમાંથી માલ કાઢવો પડશે? પણ તેમણે કોણને માલ કાઢવો પડશે? શહેરની વિજળીઓની માલ કોણની હતી? તેમણે ક્યારે બદલી?

$\quad$ રેહાનાનું ઘર સૌથી નજીકનું હતું અને તેઓ તેની માતાને કહ્યું કે કેટલીક વસ્તુઓ કરી હતી. રેહાનાની માતાએ કહ્યું, “હું આ વસ્તુઓની વિગતવાર જાણકારી નથી પણ હું જાણું છું કે શહેરની મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન વિજળીઓને બદલવાની જવાબદારી લે છે. તમારે માટે સૌથી યોગ્ય વ્યક્તિ યશમીન ખાલા હશે. તેણી હમણાં જ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાંથી નિવૃત્ત થઈ ગઈ છે. તેની સાથે જાઓ અને તેની સાથે જાઓ, અને રેહાના ઘર પાછી થઈ જાઓ.”

$\quad$ યશમીન ખાલા એ એજ લેનમાં રહેતી હતી અને તેણી અને રેહાનાની માતા એકબીજાના મિત્ર હતી. બાળકો ખાલાનું ઘર જયારે ખુલ્લું હતું ત્યારે તેમણે તેની સાથે બધું એકસાથે કહ્યું! જ્યારે તેણે વિજળીની સુવિધાઓ વિશે પૂછ્યું, યશમીન ખાલાએ હસી અને કહ્યું, “તમારે માલ કોણને દેવાની જરૂર નથી. એક મોટી સંસ્થા છે જેનું નામ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન છે જે વિજળીની સુવિધાઓ, કચરાની સબસાઇ, પાણીની સપ્લાય અને શહેરને સ્વચ્છ રાખવાની જવાબદારી લે છે.”

$\quad$ “હું મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન વિશે સમજું છું. તેમણે મેલાવાળા શહેરમાં મેલાવાળાની જાણ કરવા માટે પ્રતિબિંબો મૂક્યા છે,” માલાએ કહ્યું.

$\quad$ “હા, તમે ખૂબ સાચું કહ્યું છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન શહેરમાં રોગની સારવારી કરવાની જવાબદારી પણ લે છે. તેમણે શાળાઓ, હોસપિટલો અને ડિસ્પેન્સરીઝની સપ્લાય પણ કરે છે. અને બગીચાઓ બનાવે છે અને તેમને રાખે છે,” યશમીન ખાલાએ કહ્યું. પછી તેણી વધારે કહ્યું, “અમારું શહેર પુણે એક મોટું શહેર છે અને તેથી અહીં તેનું નામ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન છે. નાના શહેરોમાં તેનું નામ મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ છે.”

વાર્ડ કાઉન્સિલર અને આધિકારીક સ્ટાફ

“યશમીન ખાલા, હું ચિંતા કરું છું. બગીચો ક્યાં રાખવો જોઈએ એની નક્કી કોણ કરે છે? તમે ક્યારેય આ જ રીતે રસપ્રદ નક્કીનારીઓ કરવાની જરૂર હતી જ્યારે તમે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં કામ કર્યું હતું?” રેહાનાએ પૂછ્યું.

$\quad$ “ના રેહાના, હું કાઉન્સિલર્સની જેમ આનંદપૂર્વક કામ કર્યું હતું. હું કોર્પોરેશનની હિસાબકીટમાં કામ કર્યું હતું તેથી હું માત્ર પે સ્લિપ્સ પર કામ કર્યું હતું. શહેરો સામાન્ય રીતે ખૂબ જ મોટા હોય છે તેથી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને શહેરને સ્વચ્છ રાખવા માટે ઘણી નક્કીનારીઓ કરવાની જરૂર હોય છે અને ઘણું કામ કરવાની જરૂર હોય છે. બગીચા અથવા નવું હોસપિટલ ક્યાં રાખવું જોઈએ એની જેમ નક્કીનારીઓ સામાન્ય રીતે વાર્ડ કાઉન્સિલરો દ્વારા કરવામાં આવે છે.”

$\quad$ શહેરને વિવિધ વાર્ડ્સમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે અને વાર્ડ કાઉન્સિલરો ચૂંટાવાય છે. શહેરને પૂરતું અસર કરતી જટિલ નક્કીનારીઓ કાઉન્સિલરોના જૂથો દ્વારા કરવામાં આવે છે જે સમસ્યાઓ નક્કી કરવા અને ચર્ચા કરવા માટે કમિટીઓ બનાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો બસ સ્ટેન્ડ્સને સુધારવું પડે, અથવા ભીડવાળું બજાર કચરો વધુ વારંવાર સાફ કરવાની જરૂર હોય, અથવા શહેરમાં કેટલીક ‘નાલા’ અથવા ડ્રાઇન છે જેને સાફ કરવાની જરૂર હોય છે તે જ જાતની કમિટીઓ પાણી, કચરાની સબસાઇ, વિજળીની સુવિધાઓ વગેરે કામ કરવાની નક્કી કરે છે.

$\quad$ જ્યારે સમસ્યાઓ કોઈ વાર્ડમાં હોય તો તે વાર્ડમાં રહેતા લોકો તેમના કાઉન્સિલરોનો સંપર્ક કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો ખામી વીજળીની તાંબીઓ નીચે પડી રહી હોય તો સ્થાનિક કાઉન્સિલરો તેમને વીજળી અધિકારીનો સંપર્ક કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

$\quad$ જ્યારે કાઉન્સિલરોની કમિટીઓ અને કાઉન્સિલરો સમસ્યાઓ નક્કી કરે છે, ત્યારે કમિસર અને આધિકારીક સ્ટાફ તેમની અમલીકરણ કરે છે. કમિસર અને આધિકારીક સ્ટાફ મનાવાય છે. કાઉન્સિલરો ચૂંટાવાય છે.

$\quad$ “તો આ નક્કીનારીઓ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?” રેહાનાએ પૂછ્યું જે તેની ચિંતાની શ્રેણીમાં નહીં છૂટી.

$\quad$ “બધા વાર્ડ કાઉન્સિલરો મુલાકાત કરે છે અને તેમણે બજેટ બનાવે છે અને તેને અનુસાર માલ ખર્ચ થાય છે. વાર્ડ કાઉન્સિલરો તેમના વાર્ડની વિશિષ્ટ જરૂરિયાતો કુલ કાઉન્સિલની આગોતરીમાં રાખવાનો પ્રયત્ન કરે છે. આ નક્કીનારીઓ પછી આધિકારીક સ્ટાફ દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવે છે,” કહ્યું

નીચેની વાક્યોમાં ખાલી જગ્યાઓ ભરો:
1. પંચાયમાં મનાવાયેલા સભ્યોનું નામ ___________.
2. શહેરને ઘણા બધા __________માં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
3. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં મનાવાયેલા સભ્યોનું નામ ___________.
4. કાઉન્સિલરોના જૂથો શહેરને અસર કરતી સમસ્યાઓ સામે વહેંચાય છે ___________.
5. પંચાય અને મ્યુનિસિપલિટી માટે ચૂંટણી એક દરેક વર્ષે __________ વર્ષે આયોજિત થાય છે
6. જ્યારે કાઉન્સિલરો નક્કીનારીઓ કરે છે, ત્યારે કમિસર દ્વારા વહેંચાયેલા આધિકારીક સ્ટાફ __________ કરે છે.

મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન તેના કામ માટે કેવી રીતે માલ મેળવે છે?
એવા ઘણા સેવાઓ પૂર્ણ કરવા માટે ઘણું માલ જરૂરી હોય છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન તેને વિવિધ રીતે મેળવે છે. કરાત એટલે જેનું માલ લોકો સરકારને સરકાર પૂરું પાડે છે તે સેવાઓ માટે લોકો દેતા હોય છે. ઘર ધરાવતા લોકોને માલ અને અન્ય સેવાઓ માટે કરાત પણ પણ દેવાની જરૂર હોય છે. ઘર જોખમી હોય તો કરાત વધુ થાય છે. ઘરનો કરાત પણ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન જેટલો માલ મેળવે છે તેનો માત્ર $25-30$ ટકા હોય છે.

$\quad$ શિક્ષણ અને અન્ય સુવિધાઓ માટે કરાતો પણ હોય છે. જો તમે હોટલ અથવા દુકાન ધરાવો છો તો તમારે તેનો કરાત પણ દેવાની જરૂર હોય છે. તેજીકે જ્યારે તમે ફરીથી મૂવી જોઈએ ત્યારે તમારી ટિકિટ પર ધ્યાન આપો કારણ કે તમે તેનો કરાત પણ દેતા હોય છે. તેથી જ્યારે મજબૂત લોકો માલ કરાત દેતા હોય છે, ત્યારે ઘણી વધુ જનસંખ્યા સામાન્ય કરાત દેતા હોય છે.

યશમીન ખાલા, બાળકોની પ્રશ્નોને આનંદ કરતી હતી. કોઈ પુરુષો તેની જીવનશૈલી વિશે પૂછ્યું નહીં અને બાળકોના પ્રશ્નો તેને તેની અનેક અનુભવોને ફરીથી જોવાની તક આપી હતી.

$\qquad$ “પણ શહેર તો ખૂબ જ મોટું છે. તેને લોકોની ઘણી જરૂર પડશે કે તેને ધ્યાનમાં રાખી શકે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં ઘણા કર્મચારીઓ છે?” શંકરે ચિંતાશીલ રીતે પૂછ્યું. તે હમણાં જ શંકરે ક્રિકેટ મેચમાં અને તેના અધૂરા ઓવરની વાત ભૂલી ગયું હતું.

<img src=“https://temp-public-img-folder.s3.amazonaws.com/sathee.prutor.images/sathee_image/https___cdn_mathpix_com_cropped_2024_04_30_205f1fdbcb8e797eef1ag-71_jpg_height_832_width_1161_top_left_y_324_top_left_x_707.jpg"" height=“300px”>
પુનઃચક્રણ એ નવી વસ્તુ નથી. વિજળીની સુવિધાઓમાં વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીની સુવિધાઓને પુનઃચક્રણ કરવા માટે વિજળીન