તમે કાર અથવા ટ્રકનો ડ્રાઇવરને ટ્રાફિક સાઇનલ પર વાહનને ધીમું કરવા માટે જોયું છે. તમે પણ જ્યારે જરૂર હોય ત્યારે બ્રેક લગાવીને તમારું સાઇકલ ધીમું કરો. તમે ક્યારેય પણ વાહન બ્રેક લગાવાની સમયે કેમ ધીમું થાય છે તે વિશે વિચાર્યું છે? ફક્ત વાહનો જ નહીં, અન્ય કોઈપણ વસ્તુ, અન્ય વસ્તુની ઉપર ચાલી રહેલી કોઈપણ વસ્તુ બાહ્ય બળ લગાવવા વગર ધીમું થાય છે. અંતે તે બેઠી જાય છે. તમે જોયું છે કે જંગલી જગ્યા પર ચાલી રહેલી એક બૉલ ક્યારેય કેટલી સમય પછી બેઠી જાય છે? તમે બનાળાની પેલ પર ન્યૂનતમ બળ લગાવતી વખતે કેમ પડકાર મળે છે (ચિત્ર 9.1)? તમે કેટલીકવાર સ્મૂથ અને પાણીદાળી ફ્લોર પર ચાલવામાં કઠણી થાય છે? આ ચેપ્ટરમાં તમે આદિશાળીઓનો ઉત્તર મળશે.

ચિત્ર 9.1 : એક મુખ્યપુરુષ બનાળાની પેલ પર ન્યૂનતમ બળ લગાવતી વખતે પડ્યો

આ ચેપ્ટરમાં તમે આદિશાળીઓનો ઉત્તર મળશે.

9.1 ખેડાણનો બળ

પ્રાક્ટિકલ 9.1

તરત જ એક પુસ્તકને ટેબલ પર દબાવો [ચિત્ર 9.2(એ)]. તમે દેખાય કે તે ક્યાંબી દૂરી ચાલ્યું પછી બેઠું છે. આ પ્રક્રિયાને તે પુસ્તકને અલગ દિશામાં દબાવીને ફરી કરો [ચિત્ર 9.2, (બ)]. આ વખતે પણ પુસ્તક બેઠું છે? તમે સમજાવી શકો છો? શું તમે કહી શકો છો કે પુસ્તક પર તેની ચાલને અડગ રાખતી એક બળ કાર્ય કરી રહી છે? આ બળનું નામ ખેડાણનો બળ છે.

(એ)

(બ)

ચિત્ર 9.2 (એ), (બ): પુસ્તક અને ટેબલની સતહો વચ્ચે સમાનતાનો વિરોધ કરતી ખેડાણ

તમે જોયું છે કે જો તમે બળ ડાબી બાજુએ લગાવો, તો ખેડાણ જમણી બાજુએ લગાવે છે. જો તમે બળ જમણી બાજુએ લગાવો, તો ખેડાણ ડાબી બાજુએ લગાવે છે. બે કિસ્સામાં બળ પુસ્તકની ચાલને વિરોધ કરે છે. ખેડાણનો બળ હંમેશાં લગાવાયેલ બળને વિરોધ કરે છે.

ઉપરોક્ત પ્રક્રિયામાં, ખેડાણનો બળ પુસ્તકની સતહ અને ટેબલની સતહ વચ્ચે કાર્ય કરે છે.

તમે જોયું છે કે બધી સતહો માટે ખેડાણ એક જ છે? શું તે સતહોની સ્મૂથનેસ પર આધારિત છે? ચાલો જોઈએ.

9.2 ખેડાણને અસર કરતા ફેરફારના કારણો

પ્રાક્ટિકલ 9.2

એક બ્રિકની તરફ સ્ટ્રિંગ લગાવો. સ્ટ્રિંગને એક સ્પ્રિંગ બેલેન્સ સાથે ખેંચો (ચિત્ર 9.3). તમને ક્યાંબી બળ લગાવવી પડશે. તે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવાની સમયે તમે ક્યાંબી બળ લગાવો છો. તમે બ્રિકને જમણી બાજુએ ખેંચવ�