পূৰ্বৰ অধ্যায়ত আপুনি জনন-পুত্ৰত্ব কৰা প্ৰাণীসকলৰ বিষয়ে জানিব পৰিছিল। মানুহ আৰু অন্য অনেক প্ৰাণীত মাত্ৰ কেতিয়াকৈ ‘বৃদ্ধ’ হৈ পৰিছে তেতিয়াহেই জনন-পুত্ৰত্ব কৰিব পাৰে। কিয়নৰ বাবে মানুহে কেৱল কেতিয়াকৈ বৃদ্ধ হৈ পৰিছে তেতিয়াহেই জনন-পুত্ৰত্ব কৰিব পাৰে?

এই অধ্যায়ত আপুনি জানিব পৰালৈ মানুহৰ শারীৰিকত কোনবোৰ পৰিবৰ্তন হয় যাবৰে এতিয়া এজন মানুহে জনন-পুত্ৰত্ব কৰিব পাৰে বুলি ধৰিব।

অষ্টন অধ্যায়ত আপুনি মানুহৰ জনন-পুত্ৰত্বৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গসকলৰ বিষয়ে জানিব পৰিছিল। এইটোত আমি আমি কোনবোৰ হৰ্মৌনৰ ভূমিকা আছে যি পৰিবৰ্তনসকলৰ বাবে কৰে যাবৰে এজন শিশু বৃদ্ধ হয় বুলি আলোচনা কৰোঁ।

7.1 কিশোৰকাল আৰু পুবেৰ্টি

বুজ্হো তাইৰ 12 বছৰৰ জন্মদিন উলোকাময় কৰিছিল। তাইৰ বন্ধুসকলে ঘৰলৈ ঘূৰি যোৱাৰ পিছত বুজ্হো আৰু পহেলী তেওঁৰ পৰিবাৰৰ সৈতে কথা কৰিব লাগিল। পহেলী এটা মাতৃভিত্তিক বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল। সেয়ে কেতিয়া সেয়ে হাঁহি দিয়ে বলিল, বুজ্হোৰ বিদ্যালয়ৰ অনেক বন্ধুসকলে এটা বছৰৰ পিছত যিয়ে সেইসময়ত সেয়ে দেখা গৈছিল, সেইসময়ত হৈছিল তেওঁৰ উচ্চতা হৈ পৰিছিল। কেচনিবোৰৰ ওপৰত এটা কয়লা সাং আছিল। সেয়ে তাইৰ মাতা বুজ্হোৰ বিষয়ে বুজিল, সেয়ে বুজ্হো বৃদ্ধ হৈছিল।

জন্মদিনৰ দিন থাকি বৃদ্ধি হৈ থাকে। কিন্তু 10 বা 11 বছৰৰ বেলাত উল্লেখযোগ্য হৈ পৰা এটা হৈ পৰা বৃদ্ধিৰ পৰিৱৰ্তন হয়। শারীৰিকত হোৱা পৰিবৰ্তনসকল বৃদ্ধিৰ বাবে হৈ থাকে। এইটো দেখায় যে আপুনি এতিয়া শিশু নহয় আৰু বৃদ্ধ হৈ পৰিছে।

মনে কৰিম এই শারীৰিকত হোৱা পৰিবৰ্তনৰ বেলা কেতিয়াকৈ থাকিব!

এই জীৱনৰ এটা অদ্ভুত সময় হয় যখন আপুনি শিশু নহয় আৰু বৃদ্ধ নহয়। মনে কৰিম শিশুকাল আৰু বৃদ্ধকালৰ মাজত এই সময়টোৰ বাবে কোনো বিশেষ নাম আছে নেকি!

বৃদ্ধি এটা প্ৰাকৃতিক প্ৰক্ৰিয়া। শারীৰিকত পৰিবৰ্তন হৈ থাকে যাবৰে জনন-পুত্ৰত্বৰ প্ৰাপ্তিৰ বাবে এই জীৱনৰ সময়টোক কিশোৰকাল বুলি কোৱা হয়। কিশোৰকাল আগবঢ়া হৈ থাকে আগবঢ়া 11 বছৰৰ বেলাত আৰু 18 বা 19 বছৰৰ বেলাৰ পৰা। কিন্তু এই সময়টো 13 থাকি 18 বা 19 বছৰৰ বেলাৰ পৰা বুলি কোৱা হয়, কিশোৰকালবোৰ কিশোৰকালীন বুলি কোৱা হয়। মেয়েসকলত কিশোৰকাল পুৰুষসকলৰ তোলপেটত এটা বা দুটা বছৰ আগবঢ়া হৈ থাকে। কিন্তু কিশোৰকালৰ সময়টো পৃথক পৃথক ব্যক্তিৰ বাবে ভিন্ন হয়।

কিশোৰকালত মানুহৰ শারীৰিকত অনেক পৰিবৰ্তন হয়। এই পৰিবৰ্তনসকল পুবেৰ্টিৰ আৰম্ভণি দেখায়। পুবেৰ্টিৰ সবচে গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিবৰ্তন হয় যে পুৰুষ আৰু মেয়ে জনন-পুত্ৰত্ব কৰিব পাৰিব। পুবেৰ্টি শেষ হৈ থাকে যখন এজন কিশোৰকালীন জনন-পুত্ৰত্বৰ প্ৰাপ্তি হয়।

পহেলী আৰু বুজ্হো মনে কৰিলে যে পুৰুষসকলৰ ওপৰত হৈ থাকা উচ্চতাৰ পৰিৱৰ্তন আৰু আঙুলৰ ওপৰত কয়লা সাং কিশোৰকালৰ ইঙ্গিত দিয়ে। তেওঁলোকে পুবেৰ্টিত হোৱা অন্য পৰিবৰ্তনসকলৰ বিষয়ে আগবঢ়া জানিব লাগিল। আপোনাৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সবচে উচ্চ আৰু যি সবচে নিম্ন হয়।

7.2 পুবেৰ্টিত পৰিবৰ্তন উচ্চতাৰ বৃদ্ধি

পুবেৰ্টিৰ সময়ত সবচে উজ্জ্বল পৰিবৰ্তন হয় উচ্চতাৰ হৈ পৰা পৰিৱৰ্তন। এই সময়ত হাত আৰু পদত হৈ থাকা দীৰ্ঘ অস্ত্রশাস্ত্ৰৰ অস্ত্রশাস্ত্ৰসকল দীৰ্ঘ হৈ পৰে আৰু এজন মানুহক উচ্চ কৰে।

কার্যক্রম 7.1

বছৰৰ বয়স	সম্পূৰ্ণ উচ্চতাৰ $\%$
	পুৰুষ	মেয়ে
8	$72 \%$	$77 \%$
9	$75 \%$	$81 \%$
10	$78 \%$	$84 \%$
11	$81 \%$	$88 \%$
12	$84 \%$	$91 \%$
13	$88 \%$	$95 \%$
14	$92 \%$	$98 \%$
15	$95 \%$	$99 \%$
16	$98 \%$	$99.5 \%$
17	$99 \%$	$100 \%$
18	$100 \%$	$100 \%$

সম্পূৰ্ণ উচ্চতা (সেমি)ৰ বাবে গণনা

$$ \frac{\text {Present height (cm)}}{\% \text {of full height at this age (as given in the chart)}} \times100 $$

উদাহৰণ:

এজন পুৰুষ 9 বছৰৰ আছে আৰু $120 \mathrm{~cm}$ উচ্চ। বৃদ্ধিৰ সময়টোৰ সৰ্বাধিক বেলাত সেয়ে সম্ভাব্য উচ্চতা হয়

$$\frac{120}{75} \times 100 \mathrm{~cm}=160 \mathrm{~cm} \text { tall } $$

কার্যক্রম 7.2

কার্যক্রম 7.1 ত দিয়া তথ্যসমূহ ব্যৱহাৰ কৰি এটা গ্ৰাফ আঁকক। বয়স আঁকিব লাগিব $\mathrm{X}$-অক্ষত আৰু উচ্চতাৰ বৃদ্ধিৰ শতকৰিকা আঁকিব লাগিব Y-অক্ষত। আপোনাৰ বয়স দেখাব লাগিব গ্ৰাফত। আপুনি কিমান শতকৰিকা উচ্চতা পৰিপক্ষত পৌঁছিব পাৰে তাৰ বিষয়ে জানিব লাগিব। আপুনি কিমান উচ্চতা পৰিপক্ষত পৌঁছিব পাৰে তাৰ গণনা কৰিব লাগিব। আপুনি আপোনাৰ গ্ৰাফটো ইলি দিয়া গ্ৰাফ (ছবি 7.1) ত সৰাই তুলিব পাৰে।

ছবি 7.1 : বয়সৰ সৈতে উচ্চতাৰ বৃদ্ধিৰ শতকৰিকা দেখাইছে গ্ৰাফ

আৰম্ভণিত মেয়েসকলে পুৰুষসকলৰ তোলপেটত বৃদ্ধি কৰে কিন্তু আগবঢ়া 18 বছৰৰ বেলাত দুটোই সৰ্বাধিক উচ্চতা পৌঁছে পৰে। উচ্চতাৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ পৃথক পৃথক ব্যক্তিৰ বাবে ভিন্ন হয়। কেচনিবোৰ পুবেৰ্টিত হৈ থাকে আৰু তেওঁলোকৰ বৃদ্ধি ধীৰ হৈ থাকে, আৰু অন্যবোৰ ধীৰকৈ বৃদ্ধি কৰে।

আমি চিন্তা কৰিছো। কিন্তু আমি উচ্চ হৈ পৰিছো, কিন্তু আমাৰ মুখটো আমাৰ শারীৰিকৰ তোলপেটত অতি নিম্ন দেখা যায়।

পহেলীৰ চিন্তা কৰাটো আবশ্যক নহয়। শারীৰিকৰ সব অংশে একে হাৰে বৃদ্ধি নহয়। কেচনিবোৰৰ হাত আৰু পদত আৰু কেচনিবোৰৰ কাঁধ আৰু পাৰ শারীৰিকৰ তোলপেটত অতি বৃহৎ আৰু অনুপাতহীন দেখা যায়। কিন্তু ধীৰকৈ অন্য অংশসকলে বৃদ্ধি কৰে আৰু এটা অনুপাতহীন শারীৰিক হয়।

আপুনি নিজে দেখিব পাৰে যে এজন ব্যক্তিৰ উচ্চতা কেতিয়াকৈ কেতিয়াকৈ কেচনিবোৰৰ সাথে একে জিনিস হয়। এইটো হয় কিয়নৰ বাবে যে উচ্চতা পিতৃ-মাতৃৰ পৰা আসা জিনসমূহৰ দ্বাৰা নিৰ্ভৰ কৰে। কিন্তু এই বৃদ্ধিৰ বেলাত সঠিক খাদ্য খাবলে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এইটো অস্ত্রশাস্ত্ৰ, মাংস আৰু অন্য অংশসকলৰ বৃদ্ধিৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পোষকতা দিয়ে। আপুনি কিশোৰকালীনসকলৰ পোষকতাৰ বিষয়ে এতিয়া বিষয়টোত পৰীক্ষা কৰিব পাৰে।

শারীৰিকৰ আকৃতিৰ পৰিবৰ্তন

আপুনি নিজে দেখিব পাৰে যে আপোনাৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সময়ত শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ স�