অধ্যায় ০২ পাঠ্য যোগাযোগ সৃষ্টি কৰা
টানিয়া আৰু ঋষিয়ে কিতাপৰ মেলা এখনলৈ গৈছিল। তাত তেওঁলোকৰ বহুত ভাল লাগিছিল। তেওঁলোকে আনৰ সৈতে তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতা বিলাই দিব বিচাৰিছিল। গতিকে, তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতাৰ বিৱৰণ ৰেকৰ্ড কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। আহক আমি চাওঁ টানিয়া আৰু ঋষিয়ে কেনেকৈ তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতাৰ বিৱৰণ ৰেকৰ্ড কৰিলে। তলত দিয়া চিত্ৰ ২.১ চাওঁ আৰু
চিত্ৰ ২.১: কিতাপৰ মেলা
আপুনি নিজকে টানিয়া আৰু ঋষিৰ ঠাইত ৰাখি ভাবক কিতাপৰ মেলা সম্পৰ্কে আনৰ সৈতে কি তথ্য বিলাই দিব পাৰি।
মই আনৰ সৈতে কি তথ্য বিলাই দিব বিচাৰোঁ?
- কিতাপৰ মেলাত মুঠতে কিমানটা ষ্টল আছে?
- আমি কোন শ্ৰেণীৰ কিতাপবোৰ আটাইতকৈ বেছি ভাল পালোঁ?
- সেই কিতাপবোৰৰ প্ৰকাশক কোন আছিল?
আহক আমি চিত্ৰ ২.২ আৰু ২.৩ ত চাওঁ তেওঁলোকে কেনেকৈ তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতা উপস্থাপন কৰিলে।
চিত্ৰ ২.২: টানিয়াৰ প্ৰতিবেদন
চিত্ৰ ২.৩: ঋষিৰ প্ৰতিবেদন
টানিয়াৰ প্ৰতিবেদন দেখি ঋষি আচৰিত হ’ল। ইয়াত বিভিন্ন ৰং, শৈলী আৰু আকাৰৰ পাঠ্য আছিল। ইয়াত এটা ছবি আৰু কিতাপৰ প্ৰতিটো শ্ৰেণীৰ আগত কিছুমান চিহ্নো আছিল। টানিয়াই তেওঁৰ প্ৰতিবেদনৰ জৰিয়তে তেওঁৰ ধাৰণা আৰু চিন্তাবোৰ সংগঠিত, পদ্ধতিগত, ফলপ্ৰসূ আৰু উপস্থাপনযোগ্য ধৰণেৰে যোগাযোগ কৰিছিল। ঋষিয়ে টানিয়াক সুধিলে যে তেওঁ কেনেকৈ তেওঁৰ চিন্তাবোৰ ইমান ফলপ্ৰসূভাৱে যোগাযোগ কৰিব পাৰিলে?
টানিয়া: ঋষি, তুমি জানিব লাগিব যে ফলপ্ৰসূ আৰু ডিজিটেল নথিপত্ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা ডিজিটেল সঁজুলি আছে।
তুমি ভুলবোৰ মচিব পাৰা আৰু ডিজিটেল নথিপত্ৰৰ একাধিক কপিও ল’ব পাৰা। মোৰ দিদীয়ে কম্পিউটাৰত (চিত্ৰ ২.৪) এটা ৱৰ্ড প্ৰচেছৰ (LibreOffice Writer 5.1.6.2) ব্যৱহাৰ কৰি এই নথিপত্ৰখন সৃষ্টি কৰাত মোক সহায় কৰিছিল।
চিত্ৰ ২.৪: LibreOffice
ঋষিও ৱৰ্ড প্ৰচেছৰ ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁৰ প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিব বিচাৰিলে। গতিকে, তেওঁ টানিয়াক তেওঁক সহায় কৰিবলৈ ক’লে। তেওঁলোকৰ শিক্ষকৰ অনুমতি লোৱাৰ পিছত, ঋষি আৰু টানিয়া তেওঁলোকৰ স্কুলৰ কম্পিউটাৰ লেবলৈ গ’ল। টানিয়াই টেক্সট এডিটৰটো খুলিলে আৰু ঋষিক নতুন নথিপত্ৰ এখন সৃষ্টি কৰিবলৈ ক’লে। টানিয়াই পাঠ্য সুমুৱাবলৈ কীবৰ্ডৰ (চিত্ৰ ২.৫) বিভিন্ন কি’ৰ ব্যৱহাৰ তেওঁক বুজাই দিলে।
চিত্ৰ ২.৫: কীবৰ্ড
কীবৰ্ডৰ সৈতে পৰিচয় হোৱা
এণ্টাৰ কি’
- পৰৱৰ্তী শাৰীলৈ যাবলৈ এবাৰ টিপক।
টেব কি’
- কাৰ্চৰৰ সোঁফালে ৫টা স্থানলৈ যাবলৈ এবাৰ টিপক।
ইন্সাৰ্ট কি’
- বৰ্তমান টাইপ কৰা পাঠ্যৰ সৈতে পুৰণি পাঠ্য সলনি কৰিবলৈ আকৌ এবাৰ টিপক।
- ইন্সাৰ্ট ম’ড সক্ৰিয় কৰিবলৈ আকৌ এবাৰ টিপক।
ডিলিট কি’
- কাৰ্চৰৰ সোঁফালৰ আখৰটো মচি পেলায়।
বেকস্পেচ কি’
- ইন্সাৰ্চন পইণ্টৰ বাওঁফালৰ আখৰটো মচি পেলায়।
কেপছ লক কি’
- আখৰবোৰ ডাঙৰ হাতৰ আখৰত টাইপ কৰিবলৈ এবাৰ টিপক।
- সৰু হাতৰ আখৰত টাইপ কৰিবলৈ আকৌ এবাৰ টিপক।
শ্বিফ্ট কি’
- কেপছ লক বন্ধ থাকিলে ডাঙৰ হাতৰ আখৰত টাইপ কৰিবলৈ আখৰৰ কি’ৰ সৈতে একেলগে টিপক।
- কেপছ লক খোলা থাকিলে সৰু হাতৰ আখৰত টাইপ কৰিবলৈ আখৰৰ কি’ৰ সৈতে একেলগে টিপক।
- মুখ্য আখৰৰ ওপৰত থকা বিশেষ আখৰ/চিহ্ন টাইপ কৰিবলৈ আখৰ নোহোৱা কি’ৰ সৈতে একেলগে টিপক।
নথিপত্ৰ: টেক্সট এডিটৰ ব্যৱহাৰ কৰি সৃষ্টি কৰা যিকোনো তথ্যৰ টুকুৰাক নথিপত্ৰ বোলা হয়।
কাৰ্চৰ: টেক্সট এডিটৰত থকা এটা উলম্ব জ্বলি থকা ৰেখা যিয়ে টাইপ কৰা যিকোনো বস্তু ক’ত দেখা দিব সেয়া সূচায়।
টানিয়া: ঋষি, ডেস্কটপত থকা ৰাইটাৰ আইকনটোত দুবাৰ ক্লিক কৰি টেক্সট এডিটৰটো খোলো আহক। আহক আমি বুজিবলৈ চেষ্টা কৰোঁ আমি কেনেকৈ টেক্সট এডিটৰত কাম কৰিব পাৰোঁ। যেতিয়া আমি টেক্সট এডিটৰ খোলো, তলত দেখুওৱাৰ দৰে (চিত্ৰ ২.৬) এটা খালী নথিপত্ৰ দেখা দিব। টেক্সট এডিটৰত নতুন ফাইল এটা কেনেকৈ খোলিব পাৰি টানিয়াই তাকো দেখুৱালে। নতুন নথিপত্ৰ এখন সৃষ্টি কৰিবলৈ টানিয়াই দেখুওৱা পদক্ষেপবোৰ ঋষিয়ে অনুসৰণ কৰিলে।
নতুন নথিপত্ৰখনৰ শিৰোনাম বাৰত নথিপত্ৰখনৰ নাম আৰু এপ্লিকেচনটোৰ নাম থাকে
চিত্ৰ ২.৬: নতুন নথিপত্ৰ সৃষ্টি কৰা
(OpenOffice Writer)। ঋষিয়ে তেওঁৰ নথিপত্ৰখনক কোনো নাম দিয়া নাছিল কাৰণে, শিৰোনাম বাৰত ‘Untitled $1^{\prime}$’ দেখুৱা হৈছে।
টানিয়া: প্ৰথমে নথিপত্ৰখনৰ ছেটিং স্থিৰ কৰক (চিত্ৰ ২.৭) যাতে পৃষ্ঠাৰ আকাৰ, অৰিয়েণ্টেশ্যন, মাৰ্জিন, আৰু পৃষ্ঠভূমিৰ ৰং প্ৰতিবেদনৰ বাবে স্থিৰ কৰিব পাৰি।
ঋষি: আমি কিয় সেইটো কৰাৰ প্ৰয়োজন?
টানিয়া: ঋষি, তুমি নিশ্চয় লক্ষ্য কৰিছা যে তোমাৰ নোটবুকৰ পৃষ্ঠাবোৰ একে আকাৰৰ আৰু মাৰ্জিনো থাকে। ইয়েহে তোমাৰ নোটবুকক একেধৰণৰ ৰূপ দিয়ে। একেদৰে যদি তুমি টেক্সট এডিটৰত নথিপত্ৰখনৰ মাৰ্জিন আৰু আকাৰ স্থিৰ কৰা, তেন্তে ইয়ো একেধৰণৰ ৰূপ দিব।
ঋষি: অৰিয়েণ্টেশ্যনৰ প্ৰকাৰবোৰ কি কি?
টানিয়া: যদি তুমি তোমাৰ নথিপত্ৰখন উলম্বভাৱে দীঘলীয়া কৰিব বিচাৰা, ‘প’ৰ্ট্ৰেইট’ অৰিয়েণ্টেশ্যন বাছনি কৰক, যদি ইয়াক অনুভূমিকভাৱে দীঘলীয়া কৰিব বিচাৰা, ‘লেণ্ডস্কেপ’ অৰিয়েণ্টেশ্যন বাছনি কৰক।
ঋষি: ঠিক আছে, গতিকে মই পৃষ্ঠাৰ আকাৰ A4, অৰিয়েণ্টেশ্যন প’ৰ্ট্ৰেইট আৰু পৃষ্ঠাৰ চাৰিওফালে ০.৭৯ ইঞ্চি মাৰ্জিন বাছনি কৰিম।
টানিয়া: ভাল! আৰু পৃষ্ঠভূমিৰ ৰঙৰ বিষয়ে কি?
ঋষি: মোৰ প্ৰিয় ৰং হৈছে হালধীয়া অক্ৰ, গতিকে মই মোৰ নথিপত্ৰৰ বাবে পৃষ্ঠভূমি হিচাপে সেইটো বাছনি কৰিম।
ঋষি তেওঁৰ নথিপত্ৰখনৰ পৃষ্ঠা ছেটিংৰ ফলাফল আৰু তেওঁৰ পৃষ্ঠাৰ ৰঙীন পৃষ্ঠভূমি দেখি সুখী হ’ল। তেওঁ তেওঁৰ প্ৰতিবেদনত পাঠ্য টাইপ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। টাইপ কৰাৰ পিছত, তেওঁৰ প্ৰতিবেদনখন চিত্ৰ ২.৮ ত দেখুওৱাৰ দৰে দেখা গ’ল।
ঋষি তেওঁৰ নথিপত্ৰখনৰ পৃষ্ঠা ছেটিংৰ ফলাফল আৰু তেওঁৰ পৃষ্ঠাৰ ৰঙীন পৃষ্ঠভূমি দেখি সুখী হ’ল।
চিত্ৰ ২.৭: পৃষ্ঠাৰ ফৰ্মেটিং কৰা
তেওঁ তেওঁৰ প্ৰতিবেদনত পাঠ্য টাইপ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। টাইপ কৰাৰ পিছত, তেওঁৰ প্ৰতিবেদনখন চিত্ৰ ২.৮ ত দেখুওৱাৰ দৰে দেখা গ’ল।
চিত্ৰ ২.৮: ঋষিৰ প্ৰতিবেদন
কাৰ্যকলাপ ১
আপোনাৰ পছন্দৰ বিষয় এটাৰ ওপৰত এটা পাঠ্য নথিপত্ৰ সৃষ্টি কৰক। পৃষ্ঠাৰ আকাৰ হিচাপে A4 আৰু পৃষ্ঠাৰ অৰিয়েণ্টেশ্যন হিচাপে ‘প’ৰ্ট্ৰেইট’ বাছনি কৰক। এতিয়া পৃষ্ঠাৰ অৰিয়েণ্টেশ্যন ‘লেণ্ডস্কেপ’ লৈ সলনি কৰক আৰু নথিপত্ৰখনত হোৱা পৰিৱৰ্তন লক্ষ্য কৰক।
একবাৰ প্ৰতিবেদনটো টাইপ কৰাৰ পিছত, টানিয়াই তেওঁক চিত্ৰ ২.৯ ত দেখুওৱাৰ দৰে নথিপত্ৰখন সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আৰু তাৰ পিছত বন্ধ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিলে। নথিপত্ৰখনক নামেৰে সংৰক্ষণ কৰিলেহে ইয়াক পুনৰ চাবলৈ বা সম্পাদনা কৰিবলৈ খোলিব পাৰি। প্ৰকৃততে, নথিপত্ৰ এখন সৃষ্টি কৰাৰ সময়ত ইয়াক নিয়মীয়া সময়ৰ অন্তৰালত সংৰক্ষণ কৰিব লাগে যাতে কৰা পৰিৱৰ্তনবোৰ স্থায়ীভাৱে সংৰক্ষিত হয়। ফাইলখন বন্ধ কৰিবলৈ File $\rightarrow$ Close বিকল্পটো ক্লিক কৰক। ৱৰ্ড প্ৰচেছৰ (ৰাইটাৰ) বন্ধ কৰিবলৈ, আপুনি স্ক্ৰীণৰ ওপৰৰ বাওঁফালৰ কোণত থকা বন্ধ কৰা বুটাম $\boxed{X}$ ক্লিক কৰিব পাৰে।
চিত্ৰ ২.৯: ফাইল সংৰক্ষণ কৰা
ঋষিয়ে ফাইলখন bookFairReportRishi.odt নামেৰে সংৰক্ষণ কৰিলে আৰু তাৰ পিছত বন্ধ কৰা বুটামটো ক্লিক কৰি বন্ধ কৰিলে। ঋষিয়ে টানিয়াৰ পৰা আৰু শিকিব বিচাৰিলে, গতিকে তেওঁ তেওঁৰ ফাইলখন পুনৰ খুলিলে।
চিত্ৰ ২.১০: নথিপত্ৰ এখন খোলা
- Save As বিকল্পটো বাছনি কৰক যেতিয়া আপুনি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফাইল সংৰক্ষণ কৰি আছে বা ইতিমধ্যে সংৰক্ষণ কৰা ফাইল এখনক বেলেগ নাম দিব বিচাৰিছে।
- Save বিকল্পটো বাছনি কৰক যেতিয়া আপুনি ইতিমধ্যে থকা ফাইল এখনত কৰা পৰিৱৰ্তনবোৰ কেৱল সংৰক্ষণ কৰিব বিচাৰিছে।
আপুনি সদায় ফাইলখন এটা অৰ্থপূৰ্ণ নামেৰে সংৰক্ষণ কৰিব লাগে। ই আপোনাক পিছত ফাইলখন খোলাৰ সময়ত সহজে চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰে।
আপুনি কীবৰ্ডৰ কি’ৰ পৰাও কাম এটা কৰিব পাৰে। এইবোৰক চৰ্টকাট কি’ বোলা হয়। কিছুমান চৰ্টকাট কি’ তলত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে:
$\begin{array}{ll} \text { নতুন নথিপত্ৰ খোলা } & \mathrm{Ctrl}+\mathrm{N} \\ \text { নথিপত্ৰ সংৰক্ষণ কৰা } & \mathrm{Ctrl}+\mathrm{S} \\ \text { নথিপত্ৰ খোলা } & \mathrm{Ctrl}+\mathrm{O} \\ \end{array}$
ঋষি মনিটৰত তেওঁৰ প্ৰতিবেদন দেখি উৎসাহিত হ’ল কিন্তু তেওঁ তেওঁৰ প্ৰতিবেদনত বিভিন্ন আকাৰৰ ৰঙীন পাঠ্য আৰু ডাঠ আৰু তলৰেখা থকা শিৰোনাম বিচাৰিলে। টানিয়াই ফৰ্মেটিং টুলবাৰত থকা সঁজুলিবোৰ চিত্ৰ ২.১১ ত দেখুওৱাৰ দৰে দেখুৱালে যিয়ে ঋষিক তেওঁৰ প্ৰতিবেদনত এই বৈশিষ্ট্যসমূহ যোগ কৰাত সহায় কৰিব। তেওঁ তেওঁৰ পছন্দৰ ফণ্টৰ নাম, আকাৰ আৰু শৈলী বাছনি কৰিব পাৰিলেহেঁতেন। টানিয়াই তেওঁক কিছুমান ফণ্টৰ নাম যেনে Times New Roman, Courier New, Arial, Calibri, আদিও দেখুৱালে। তেওঁ ফণ্টৰ আকাৰ আৰু শৈলী সম্পাদনা কৰাৰ সঁজুলি — ডাঠ, ইটালিক বা তলৰেখা থকা — তাকো উল্লেখ কৰিলে।
চিত্ৰ ২.১১: পাঠ্য ফৰ্মেটিং কৰা
ঋষিয়ে ফৰ্মেটিং টুলবাৰৰ সঁজুলিবোৰ ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁৰ নথিপত্ৰখনৰ পাঠ্য ফৰ্মেট কৰিলে, এতিয়া তেওঁ পৃষ্ঠাৰ মাজত শিৰোনামটো আৰু ওপৰৰ সোঁফালৰ কোণত তাৰিখ বিচাৰিলে। টানিয়াই তেতিয়া ঋষিক বিভিন্ন এলাইনমেণ্ট সঁজুলিৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিলে:
- বাওঁফালে এলাইন কৰা: পাঠ্যক পৃষ্ঠাৰ বাওঁ মাৰ্জিনলৈ এলাইন কৰে
- অনুভূমিকভাৱে কেন্দ্ৰ কৰা: পাঠ্যক পৃষ্ঠাৰ কেন্দ্ৰলৈ এলাইন কৰে
- সোঁফালে এলাইন কৰা: পাঠ্যক পৃষ্ঠাৰ সোঁ মাৰ্জিনলৈ এলাইন কৰে
- জাষ্টিফাইড: পাঠ্যক পৃষ্ঠাৰ বাওঁ আৰু সোঁ দুয়োটা মাৰ্জিনলৈ এলাইন কৰে
ঋষিয়ে তেওঁৰ প্ৰতিবেদনখন ঠাহ খাই থকা যেন অনুভৱ কৰিলে। তেওঁ অনুচ্ছেদৰ শাৰীবোৰৰ মাজত অলপ বেছি স্পেচিং বিচাৰিলে। টানিয়াই তেতিয়া বুজাই দিলে যে শাৰীবোৰৰ মাজত আৰু অনুচ্ছেদবোৰৰ মাজতো স্পেচিং স্থিৰ কৰিব পাৰি যেনেকৈ চিত্ৰ ২.১২ ত দেখুওৱা হৈছে। প্ৰথমটোক লাইন স্পেচিং বোলা হয় আৰু পিছৰটোক পেৰাগ্ৰাফ স্পেচিং বোলা হয়। অনুচ্ছেদৰ প্ৰথম শাৰীৰ আৰম্ভণিতে কেইটামান খালী স্থান যোগ কৰি নতুন অনুচ্ছেদ এটা চিহ্নিত কৰিব পাৰি। ইয়াক ইণ্ডেণ্টেশ্যন বোলা হয়।
চিত্ৰ ২.১২: অনুচ্ছেদ ফৰ্মেটিং কৰা
ঋষি তেওঁৰ নথিপত্ৰখনত সকলো ফৰ্মেটিং প্ৰভাৱ প্ৰয়োগ কৰি সুখী হ’ল। এতিয়া তেওঁৰ প্ৰতিবেদনখন, চিত্ৰ ২.১৩ ত, চিত্ৰ ২.৮ ত দেখুওৱাতকৈ বেছি ফলপ্ৰসূ দেখা গ’ল।
চিত্ৰ ২.১৩: ফৰ্মেটিং প্ৰভাৱ থকা ঋষিৰ পৃষ্ঠা
চৰ্টকাট কি’
ডাঠ $\mathrm{Ctrl}+\mathrm{B}$
ইটালিক $\mathrm{Ctrl}+\mathrm{I}$
তলৰেখা $\mathrm{Ctrl}+\mathrm{U}$
কাৰ্যকলাপ ২ টেক্সট এডিটৰ এটা ব্যৱহাৰ কৰি, ‘মোৰ প্ৰিয় উৎসৱ’ৰ ওপৰত এটা অনুচ্ছেদ লিখক আৰু তলত তালিকাভুক্ত বিভিন্ন ফৰ্মেটিং প্ৰভাৱ প্ৰয়োগ কৰক।
আৰু অধ্যায়টোৰ আৰম্ভণিতে ‘উৎসৱ’ৰ এটা উদ্ধৃতি যোগ কৰক। আপোনাৰ নথিপত্ৰত আপুনি প্ৰয়োগ কৰিব পৰা বৈশিষ্ট্যসমূহৰ সন্মুখত টিক চিন দিয়ক।
- শিৰোনাম: ডাঠ আৰু কেন্দ্ৰত এলাইন কৰা
- গুৰুত্বপূৰ্ণ বিন্দু: তলৰেখা থকা, ডাঠ
- অনুচ্ছেদ: জাষ্টিফাইড
- পৃষ্ঠভূমি আৰু পাঠ্য: ৰঙীন
- ফণ্ট শৈলী
- ইণ্ডেণ্টেশ্যন আৰু লাইন স্পেচিং
ঋষিৰ নথিপত্ৰখনত কিছুমান ৰঙা আৰু সেউজীয়া ঢৌ খাই থকা ৰেখা আছিল। ঋষিয়ে তাইক ৰেখাবোৰৰ বিষয়ে সুধিলত, টানিয়াই তেওঁক ক’লে যে ৰঙা ঢৌ খাই থকা ৰেখাটো বানান ভুল এটাৰ তলত দেখা দিয়ে আৰু সেউজীয়া ঢৌ খাই থকা ৰেখাটো ব্যাকৰণগত ভুল এটাৰ তলত দেখা দিয়ে। এতিয়া, ঋষিয়ে উপযুক্ত স্থানত কাৰ্চৰ ৰাখি সেইবোৰ পুনৰ টাইপ কৰি ভুলবোৰ শুধৰাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। টানিয়াই বুজাই দিলে যে হাতেৰে কৰাৰ সলনি, ৱৰ্ড প্ৰচেছৰ Spelling and Grammar check বৈশিষ্ট্য ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াক কৰিব পাৰি যেনেকৈ চিত্ৰ ২.১৪ ত দেখুওৱা হৈছে।
চিত্ৰ ২.১৪: বানান আৰু ব্যাকৰণ পৰীক্ষা কৰা
হঠাতে, টানিয়াই লক্ষ্য কৰিলে যে ‘Pragati Maidan’ শব্দটোৰ তলত ৰঙা ঢৌ খাই থকা ৰেখা আছিল যদিও ই বানান ভুল নাছিল। আনহাতে, ঋষিয়ে তেওঁৰ নথিপত্ৰত ‘fair’ৰ সলনি ‘fare’ শব্দটো টাইপ কৰিছিল কিন্তু ইয়াৰ তলত ৰঙা ঢৌ খাই থকা ৰেখা নাছিল, যেনেকৈ চিত্ৰ ২.১৫ ত দেখুওৱা হৈছে।
চিত্ৰ ২.১৫: ঋষিৰ প্ৰতিবেদনত ভুল
টানিয়াই আকৌ Spelling and Grammar ডায়ল’গ বক্সটো খুলিলে, ‘Pragati Maidan’ শব্দবোৰ বাছনি কৰিলে আৰু Add to Dictionary বুটামটো ক্লিক কৰিলে। শব্দবোৰ এতিয়া টেক্সট এডিটৰৰ অভিধানত যোগ দিয়া হোৱা বাবে, এই শব্দবোৰৰ তলত আৰু ৰঙা ঢৌ খাই থকা ৰেখা দেখা নগ’ল।
‘Fare’ শব্দটো মচি ‘Fair’ টাইপ কৰিবলৈ, ঋষিয়ে ‘Fare’ শব্দটোৰ আগত তেওঁৰ কাৰ্চৰ ৰাখিলে। তেওঁ ‘Fare’ শব্দটোৰ সকলো ঘটনাৰ বাবে এই প্ৰক্ৰিয়াটো পুনৰাবৃত্তি কৰিব লগা হ’ল। এইদৰে তেওঁ টেক্সট এডিটৰৰ Find and Replace বৈশিষ্ট্য কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে শিকিলে, যেনেকৈ চিত্ৰ ২.১৬ ত দেখুওৱা হৈছে।
চিত্ৰ ২.১৬: বিচাৰি উলিওৱা আৰু সলনি কৰা
চৰ্টকাট কি’
কাট কৰা Ctrl + X
কপি কৰা $\mathrm{Ctrl}+\mathrm{C}$
পেষ্ট কৰা $\mathrm{Ctrl}+\mathrm{V}$
বানান আৰু ব্যাকৰণ F7
বিচাৰি উলিওৱা আৰু সলনি কৰা $\mathrm{Ctrl}+\mathrm{H}$
ঋষিয়ে Stephen Hawking ৰ উদ্ধৃতিটোৰ স্থান সলনি কৰিব বিচাৰিলে। এটা পদ্ধতি হ’ল ইয়াক বৰ্তমানৰ স্থানৰ পৰা মচি পেলোৱা আৰু নতুন স্থানত পুনৰ টাইপ কৰা। উত্তম উপায় হ’ল কাট আৰু পেষ্ট কমান্ডবোৰ ব্যৱহাৰ কৰা, যাৰ জৰিয়তে পাঠ্য মূল স্থানৰ পৰা আঁতৰোৱা হ’ব আৰু নতুন স্থানত পেষ্ট কৰা হ’ব। যদি আপুনি পাঠ্যক নকল কৰি নতুন স্থানত পেষ্ট কৰিব বিচাৰে, তেন্তে Cut কমান্ডৰ সলনি Copy কমান্ড বাছনি কৰক (চিত্ৰ ২.১৭ চাওক)।
কাৰ্যকলাপ ৩
আপুনি কাৰ্যকলাপ ২ ত সৃষ্টি কৰা ফাইলখন খোলক। উদ্ধৃতিটো কপি কৰক আৰু নথিপত্ৰখনৰ শেষত পেষ্ট কৰক। তাৰ পিছত কাট আৰু পেষ্টৰ দ্বাৰা কৰক। কাট আৰু কপি বিকল্পৰ মাজত আপুনি কি পাৰ্থক্য লক্ষ্য কৰিলে?
টানিয়াৰ প্ৰতিবেদনত, ঋষিয়ে কিতাপৰ শৈলীবোৰৰ নামৰ আগত কিছুমান চিহ্নো দেখিছিল। যেতিয়া ঋষিয়ে তাইক সুধিলে, টানিয়াই বুজাই দিলে যে টেক্সট এডিটৰৰ Bullets and Numbering বৈশিষ্ট্য ব্যৱহাৰ কৰি এনে তালিকা এখন সৃষ্টি কৰিব পাৰি যেনেকৈ চিত্ৰ ২.১৮ ত দেখুওৱা হৈছে। Bullets বৈশিষ্ট্য ব্যৱহাৰ কৰি, তালিকাটোৰ আগত কিছুমান চিহ্ন থাকে। বুলেটেৰে দেখুওৱা তালিকাৰ বস্তুবোৰৰ বাবে ক্ৰম গুৰুত্বপূৰ্ণ নহয়, আনহাতে, Number and Alphabets বৈশিষ্ট্য ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি যেতিয়া তালিকাত কিছুমান ক্ৰম থাকে।
ঋষিয়ে চিত্ৰ ২.১৯ ত দেখুওৱাৰ দৰে বুলেট ব্যৱহাৰ কৰি কিতাপৰ মেলাত তেওঁ দেখা বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ কিতাপৰ তালিকা কৰিলে।
চিত্ৰ ২.১৮: বুলেট থকা তালিকা সৃষ্টি কৰা
চিত্ৰ ২.১৯: বুলেট থকা ঋষিৰ তালিকা
কাৰ্যকলাপ ৪
বন্ধনীত দিয়া উপযুক্ত বিকল্পবোৰত টিক চিন দিয়ক আৰু ৱৰ্ড প্ৰচেছৰ ব্যৱহাৰ কৰি কমেও এটা বুলেট থকা আৰু এটা সংখ্যা থকা তালিকা সৃষ্টি কৰক।
- আপোনাৰ ভাল লগা ফলবোৰৰ তালিকা (বুলেট/সংখ্যা)
- পছন্দৰ ক্ৰমত আপোনাৰ ভাল লগা ফলবোৰৰ তালিকা (বুলেট/সংখ্যা)
- চাহৰ কাপ এটা তৈয়াৰ কৰাৰ পদক্ষেপবোৰ (বুলেট/সংখ্যা)
- আপোনাৰ প্ৰিয় খেলবোৰৰ তালিকা (বুলেট/সংখ্যা)
কিতাপৰ মেলালৈ ভ্ৰমণৰ সময়ত, ঋষিয়ে তেওঁৰ ডায়েৰীত তেওঁৰ প্ৰিয় কিতাপ আৰু চিডিৰ তালিকা এখন কৰিছিল। তেওঁ তালিকাভুক্ত কিতাপ আৰু চিডিবোৰৰ ক্ৰমিক সংখ্যা, কিতাপ আৰু চিডিৰ শিৰোনাম আৰু প্ৰকাশকৰ নাম দেখুওৱা টেবুল এটা সৃষ্টি কৰিব বিচাৰিলে। টানিয়াই কামটো সম্পূৰ্ণ কৰাত সহায় কৰিবলৈ টেবুল বৈশিষ্ট্যটো বুজাই দিলে। তেওঁ তিনিটা শাৰী আৰু চাৰিটা স্তম্ভৰে টেবুল এটা সুমুৱালে (যেনেকৈ চিত্ৰ ২.২০ ত দেখুওৱা হৈছে)। টেবুলত আৰু শাৰী আৰু স্তম্ভ কেনেকৈ সুমুৱাব পাৰি টানিয়াই তাকো বুজাই দিলে। তেওঁ টেবুলৰ তলত আৰু দুটা শাৰী সুমুৱালে (যেনেকৈ চিত্ৰ ২.২১ ত দেখুওৱা হৈছে), কাৰণ তেওঁ ৫টা নাম যোগ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছিল।
চিত্ৰ ২.২০: টেবুল সুমুৱোৱা
চিত্ৰ ২.২১: টেবুলত শাৰী সুমুৱোৱা
ঋষিয়ে সফলভাৱে তেওঁৰ নথিপত্ৰত টেবুলটো সুমুৱালে। তেওঁ তেওঁৰ টেবুলত বৰ্ডাৰ এটাও যোগ কৰিব বিচাৰিলে, গতিকে টানিয়াই বৰ্ডাৰ যোগ কৰিবলৈ টেবুলটো কেনেকৈ ফৰ্মেট কৰিব লাগে তাকো দেখুৱালে (চিত্ৰ ২.২২ চাওক)।
চিত্ৰ ২.২২: বৰ্ডাৰ টেব
ঋষিয়ে তেওঁৰ টেবুলত সেউজীয়া বৰ্ডাৰ প্ৰয়োগ কৰিবলৈ সক্ষম হ’ল। তেওঁ ফৰ্মেটিং টুলবাৰৰ ডাঠ সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁৰ টেবুলৰ শিৰোনামবোৰো দিলে। এইদৰে ঋষিৰ টেবুলটো কেনেকৈ দেখা গ’ল (চিত্ৰ ২.২৩ চাওক)।
চিত্ৰ ২.২৩: ঋষিৰ দ্বাৰা সুমুৱোৱা টেবুল
চিত্ৰ ২.২৪: টেবুলৰ চেলবোৰ মাৰ্জ কৰা
তেওঁ লক্ষ্য কৰিলে যে ‘Textbooks’ শ্ৰেণীটো তিনিটা শাৰীত পুনৰাবৃত্তি হৈ আছে। তেওঁ ‘Textbooks’ শব্দটো এনেদৰে দেখা দিব বিচাৰিলে যে ই এই শ্ৰেণীৰ অধীনৰ সকলো কিতাপক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। একেদৰে, তেওঁ ‘Audio and Video CDs’ ক দুয়োটা প্ৰকাৰৰ চিডিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব বিচাৰিলে। টেক্সট এডিটৰৰ Merge বৈশিষ্ট্য ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াক কৰিব পাৰি, যেনেকৈ চিত্ৰ ২.২৪ আৰু ২.২৫ ত দেখুওৱা হৈছে।
চিত্ৰ ২.২৫: মাৰ্জ কৰা চেল থকা টেবুল
ঋষিৰ ডেস্কটপত কিতাপৰ মেলাৰ এটা বহুত ভাল ফটো সংৰক্ষিত আছিল। তেওঁ সেই ফটোখন তেওঁৰ প্ৰতিবেদনত সুমুৱাব বিচাৰিলে। টানিয়াই ঋষিক তেওঁৰ প্ৰতিবেদনত ফটোখন সুমুৱাত সহায় কৰিলে (চিত্ৰ ২.২৬ চাওক)।
চিত্ৰ ২.২৬: ছবি এটা সুমুৱোৱা
প্ৰতিবেদনখন আৰু উন্নত কৰিবলৈ, টানিয়াই নথিপত্ৰখনত হেডাৰ আৰু ফুটাৰ কেনেকৈ সুমুৱাব লাগে তাকো দেখুৱালে যেনেকৈ চিত্ৰ ২.২৭ ত দেখুওৱা হৈছে। হেডাৰত সেই পাঠ্য থাকে যি নথিপত্ৰখনৰ প্ৰতিটো পৃষ্ঠাৰ ওপৰত