तुमचे वयूळ शिक्षक किंवा वडिलांनी तुम्हाला खराब हाताने विद्युत उपकरणांशी संपर्क साधण्याबाबत सावध केला असेल. पण तुम्हाला पाहिजे की खराब हाताने विद्युत उपकरणाशी संपर्क साधणे किती खतरनाक आहे?

आम्ही आधी शिकलो आहे की विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करणारी पदार्थ विद्युताशी चांगले प्रवाहित करणारी आहेत. दुसऱ्या बाजूला, विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करणारी पदार्थ विद्युताशी खरोखरच प्रवाहित करणारी आहेत.

कक्षा VI मध्ये, आम्ही एक परीक्षण यंत्र बनवला आणि एखाद्या पदार्थाने विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करतो की नाही ते परीक्षण केले. तुम्ही तुमचा परीक्षण यंत्र कसे तुम्हाला याची निर्णय घेण्यास मदत करतो याची आठवण करतात का?

आम्ही शोधलो आहे की तांबे आणि एल्युमिनियम जसे की धातू विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करतात तर रब्बर, प्लास्टिक आणि लाकडी जसे की पदार्थ विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करत नाहीत. पण, आत्तापर्यंत आम्ही आमचा परीक्षण यंत्र अशा पदार्थांचा वापर केला आहे जे अशा पदार्थांमध्ये ठेवले आहेत. पण तू जगणारी पदार्थ काय आहेत? तू विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करतात की नाही? चला शोधूया.

पाहेली आणि बूझो तुम्हाला सांगण्यास इच्छितात की तुम्ही मुख्य विद्युत आपत्ती किंवा जनरेटर किंवा इन्व्हर्टर वापरू नयेत. येथील सर्व गोष्टींचा वापर करण्यासाठी फक्त विद्युत कोश वापरा.

11.1 तू विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करतात का?

तू विद्युत प्रवाह सोप्या पदार्थांमध्ये पास करतात की नाही ते परीक्षण करण्यासाठी आम्ही एकच परीक्षण यंत्र (चित्र 11.1) वापरू शकतो.

पण, कोशी बॅटरीने बदला. आणि परीक्षण यंत्र वापरण्यापूर्वी ते काम करत आहे की नाही ते तपासा.

गतिविधी 11.1

परीक्षण यंत्राच्या खालच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या बाजूच्या �